Sprawność funkcjonalna osób starszych

W celu zbadania sprawności funkcjonalnej wśród seniorów stosuje się między innymi:

  • – skale ADL,
  • – skalę IADL,
  • – skale BARTHEL,
  • – skale FIM,
  • – wskaźnik funkcjonalny „Repty”

Skala ADL

Rozpoczynając od skali ADL można powiedzieć, że skala ta służy ocenie podstawowych czynności z życia codziennego oraz bada, jaka jest zdolność seniora w wykonywaniu tych czynności. Za te czynności uznaje się sześć podstawowych, którymi są : kąpiel,ubieranie się, toaleta, kontrolowanie zwieraczy czyli moczu i kału, spożywanie posiłków, poruszanie się. Po udanym badaniu osoba, która bierze udział może otrzymać od 0 do 1 punktów, za każdą wykonaną czynność jeden punkt oznacza pełną samodzielność pół punktu potrzebę korzystania z niewielkiej pomocy, 0 punktów niezdolność do samodzielnego wykonywania danej czynności. Jeżeli osoba uzyska od 5 do 6 punktów jest sprawna od trzech do czterech punktów częściowo sprawna i 2 i mniej punktów niesprawna.

Skala IADL

Służy ona do oceny czynności dnia codziennego bardziej złożonych, które mieszczą się w 8 obszarach:

  • korzystanie z telefonu,
  • dotarcie do miejsca poza odległością spaceru,
  • wychodzenie na zakupy spożywcze,
  • przygotowanie posiłków,
  • wykonywanie prac domowych,
  • majsterkowanie,
  • zdolność do wyprania własnych rzeczy,
  • przygotowanie i przyjmowanie leków,
  • gospodarowanie swoimi pieniędzmi.

W tejże skali za każdą samodzielnie wykonana czynność można uzyskać 3 punkty, jeżeli jest to czynność wykonana z niewielką pomocą 2 punkty a jak nie wykona się samodzielnie jeden punkt. Maksymalnie można uzyskać 24 punkty i dobrze jest powtórzyć test za jakiś czas by móc ocenić czy stan pacjenta nie ulega pogorszeniu.

Skala BARTHEL

Skala, która również służy do identyfikacji samodzielności pacjenta z tym, że działa ona w 10 obszarach jakimi są:

  • spożywania posiłków,
  • przemieszczania się,
  • utrzymania higieny osobistej,
  • korzystania z WC,
  • kąpiel,
  • poruszanie się po płaskich powierzchniach,
  • wchodzenie i schodzenie po schodach,
  • ubieranie i rozbieranie się,
  • kontrolowanie zwieracza odbytu,
  • kontrolowanie zwieracza pęcherza moczowego

Także analiza ta polega na przyznawaniu punktów w tym przypadku od 0 do 10 punktów

Skala FIM

Skala FIM jest to skala, która służy do pomiaru niezależności seniora w poniższych obszarach: samoobsługa, kontrola zwieraczy, mobilność, lokomocja, komunikacji i świadomość społeczna.

Wskaźnik funkcjonalny „Repty”

Wskaźnik funkcjonalny „Repty” jest uproszczoną wersją stali FIM mierzy samodzielność seniora z takich czynnościach jak:

  • samoobsługa,
  • kontrola zwieraczy,
  • mobilność,
  • lokomocja,
  • komunikacja

Jest mierzona w skali 7 punktowej.

Dzięki tym skalom można zbadać poziom sprawności danego seniora a co za tym idzie móc dać mu pomoc w przypadku gdy jej potrzebuje. Sprawność fizyczna jest niezwykle ważna. Każda osoba w podeszłym wieku chciałaby zachować ją jak najdłużej jednak nie zawsze tak jest. Niezwykle ważne dla nich z punktu widzenia komfortu psychicznego jest móc dać radę wykonywać codzienne czynności, bez których nie można żyć między innymi codzienna higiena, przygotowania posiłków czy ubieranie się. Poniżej zostaną omówione złożone narzędzia umożliwiające ocenę sprawności funkcjonalnej seniora, do których zaliczamy: pielęgniarską skalę obserwacji pacjentów geriatrycznych oraz test sprawności funkcjonalnej osób starszych.

Pielęgniarska skala obserwacji pacjentów geriatrycznych

Pielęgniarska skala obserwacji pacjentów geriatrycznych jest narzędziem które służy to oceny funkcjonalnej seniorów w obszarach takich jak pamięć aktywność coś innego życia nastroje emocje zachowania socjalne oraz zachowania a socjalne każdy senior posiada swojego opiekuna który weryfikuje sprawność funkcjonalną po wykonaniu 30 czynności sformułowanych następująco może bez pomocy ogolić się malować lub uczesać, ogląda w telewizji lub słucha w radio określonych audycji; mówi że jest smutny; jest niespokojny nocą; bierze udział w aktywnościach dziejących się w najbliższym otoczeniu; stara się zachować porządek w swoim pokoju; kontroluje oddawanie stolca; poprawnie kontynuuje przerwaną rozmowę; potrafi zrobić drobne zakupy; mówi, że czuje się bezwartościowo; ma hobby; powtarza w czasie rozmowy to samo zagadnienie; sprawia wrażenie smutnego; sprawia wrażenie osoby dbającej o porządek; potrafi sobie przypomnieć imiona/nazwiska bliskich przyjaciół; pomaga innym w miarę możliwości fizycznych; wychodzi z domu w nieodpowiednim lub niekompletnym stroju; orientuje się w otoczeniu, w którym przebywa stale; na pytania reaguje nerwowością; nawiązuje kontakt z osobami z najbliższego otoczenia; pamięta gdzie znajdują się rzeczy należące do niego; jest agresywny; kontroluje oddawanie moczu; wydaje się być w dobrym nastroju; utrzymuje kontakty z rodziną i znajomymi; myli osoby; cieszy się z wydarzeń takich jak uroczystości; sprawia pozytywne wrażenie w kontaktach z rodziną i przyjaciółmi; nie stosuje się do zaleceń i reguł.
Senior może uzyskać od 1 do 5 punktów za każde pytanie; przy czym 1 oznacza zawsze, 2- najczęściej, 3-często, 4- czasami, 5- nigdy. Maksymalnie można uzyskać 150 punktów, minimalnie – 30. Im mniej punktów, tym lepszy stan zdrowia seniora.

Test Sprawności Funkcjonalnej Osób Starszych

Służy do oceny fizjologicznych aspektów, niezbędnych do utrzymania niezależności i swobodnego funkcjonowania seniora. W trakcie testu ocenie podlegają takie czynności jak: wstawanie z krzesła (z siedzenia do wyprostu) w ciągu 30 sekund, uginanie ramion (w siedzeniu na krześle z ciężarkiem o wadze 2, 27 kg dla kobiet i 3, 63 kg dla mężczyzn), dwuminutowy marsz w miejscu (z podnoszeniem kolan, z możliwością podparcia się na krześle), sześciominutowy marsz (po torze prostokąta), siedzenie na krześle i sięganie (z jedną nogą ugiętą i postawioną na podłodze oraz drugą wyciągniętą prosto również ułożoną na podłodze, należy wykonać skłon do prostej nogi), drapanie się po plecach (aż do zetknięcia obu dłoni), wstawanie i chodzenie (marsz do pachołka oddalonego o blisko 244 cm, z obejściem go i powrotem do siedzenia na krześle). Przed wykonaniem testu zaleca się przeprowadzenie rozgrzewki.

Niezwykle ważne jest by nawet w podeszłym wieku uprawiać jakiekolwiek rodzaje sportu bądź wykonywać ćwiczenia, jeździć na rowerze, aby przez długi okres czasu utrzymać pełna sprawność, a także, aby organizm sprawnie funkcjonował. Zdrowie jest to najważniejszy czynnik w każdym wieku. Należy stale uprawiać aktywność fizyczną, aby rozruszać stawy oraz by mięśnie nie zanikały. Szczególnie jest to ważne u osób starszych.

Artykuł przygotowany przez redaktorów serwisu:
szkola-plywania.zesou.pl

Brak komentarzy. Dodaj swoją opinie.

Zostaw swój komentarz

You must be logged in to post a comment.